ملائكه گفتند : لا عِلْمَ لَنا إِلَّا ما عَلَّمْتَنا إِنَّكَ أَنْتَ الْعَلِيمُ الْحَكِيمُ . و « ربيع بن خثيم » بضمّ خاء و فتح ثاء مثلّثه يكى از زهّاد ثمانيه است و قبر او در « خراسان » است و از « علىّ بن محمّد بن قتيبه » از « فضل بن شاذان » « 19 » منقول است كه سؤال كرده شد از زهّاد ثمانيه ، پس ذكر كرد جماعتى را از ايشان و گفت : بودند از اصحاب امير المؤمنين و بودند زهّاد و اتقياء ، و ذكر كرد جماعتى از ايشان را و طعن زد بر ايشان و گفت : « اويس قرنى » افضل است از همهء ايشان . و از « ربيع » حكايت شده است كه بيدار بود يك شب تا به صبح در يك ركعت ، و وقتى كه صبح مىكرد ناله و آه مىنمود كه پيشى گرفتند اخلاص دارندگان و ما در راه بازمانديم . از بزرگى منقول است كه گفت : در همهء عمر خويش مىبايدم كه يك نماز كنم كه حضرت او را شايد ، ميسّرم نشد و نكردم ، شبى از نماز خفتن تا به صبح چهار ركعت نماز مىگزاردم هربار كه فارغ شدمى گفتمى : بهتر از اين مىبايد ، نزديك بود كه صبح بدمد سر برآوردم و گفتم : الهى هر قدر جهد كردم كه يك ركوع و سجود كنم كه در خور تو بود ممكن نشد ، اكنون ترا بىنمازان بسياراند ، مرا از ايشان محسوب دار . و از « اويس قرنى » - كه يكى از زهّاد ثمانيه است و از اصحاب حضرت امير المؤمنين عليه السّلام است كه در غزوهء « صفّين » در ركاب آن حضرت شهيد شد - منقول است كه در عمر خود هرگز نخفت ؛ شبى در قيام بسر بردى و گفتى : « هذه ليلة القيام » « 20 » و شبى در ركوع بسر بردى و

--> ( 19 ) - صاحب « هديّة الاحباب » ترجمهء او را نقل كرده كه خلاصه‌اى از آن آورده مىشود : ثقهء جليل القدر از فقها و متكلّمين شيعه و شيخ طائفه و بسيار عظيم الشّأن و اجلّ از توصيف است ، از حضرت جواد ( ع ) حديث روايت كرده و گفته‌اند از حضرت رضا ( ع ) نيز روايت كرده . . . وفاتش به سال 260 هجرى و قبرش در « نيشابور » است . ( 20 ) - امشب شب قيام و بر پا ايستادن است .